www.e-lublin.pl - informacje miejskie i wojewódzkie, kultura, rozrywka, katalog gospodarczy firm: motoryzacja, medycyna, nieruchomiości, budowlana.
Czwartek 11 marca 2010
Powiat zamojski -> Gmina Stary Zamość
- Gminy w powiecie
- Adamów
- Grabowiec
- Komarów-Osada
- Krasnobród
- Miączyn
- Nielisz
- Radecznica
- Sitno
- Skierbieszów
- Stary Zamość
- Sułów
- Szczebrzeszyn
- Zamość
- Zwierzyniec
- Łabunie
- Gminy miejskie
- Krasnobród
- Szczebrzeszyn
- Zamość
- Zwierzyniec
Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.
Województwo Lubelskie - Powiat zamojski - Gmina Stary Zamość
Dane podstawowe
Gmina Stary Zamość to gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie zamojskim.
Siedziba gminy to Stary Zamość.
Według danych z 30 czerwca 2004, gminę zamieszkiwały 5504 osoby.
Struktura powierzchni
Według danych z roku 20026, gmina Stary Zamość ma obszar 97,19 km², w tym:
- użytki rolne: 75%
- użytki leśne: 19%
Gmina stanowi 5,19% powierzchni powiatu.
Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
jednostka |
osób |
% |
osób |
% |
osób |
% |
|
populacja |
5504 |
100 |
2765 |
50,2 |
2739 |
49,8 |
|
gęstość zaludnienia |
56,6 |
28,4 |
28,2 |
|||
Władze samorządowe
Urząd Gminy Stary Zamość
22-417 Stary Zamość
Stary Zamość 6
tel. 84 616-32-24
faks 84 616-32-24
Gospodarka
Gmina jest o charakterze typowo rolniczym. Około 70% mieszkańców utrzymuje się z pracy w niewielkich gospodarstwach (przeciętna powierzchnia 4,5 ha). Uprawiane są zboża, buraki cukrowe i ziemniaki na glebach III i IV klasy. Ludność zajmuje się również hodowlą trzody chlewnej i bydła rzeźnego oraz produkcją mleka.
Gmina posiada ofertę gospodarczą dla podmiotów zainteresowanych wydzierżawieniem lub kupnem budynków, które mogą zostać wykorzystane jako zakłady produkcyjne, przetwórcze, magazyny. Rolniczy charakter gminy może stanowić zaplecze dla przetwórstwa rolno-spożywczego, przemysłu paszowego itp. Dobre połączenie drogowe z Lublinem oraz przejściem granicznym z Ukrainą umożliwia prowadzenie każdej innej działalności produkcyjnej czy handlowej.
Kultura i rozrywka
Gminny Ośrodek Kultury w Starym Zamościu prowadzi:
Dziecięcy Teatrzyk "Humorki"
Teatr istnieje od roku i ma za sobą jedną premierę "Pójdźmy Wszyscy do Stajenki",
"Królestwo Bajki", Dwa słówka na temat zdrówka".
Do grupy teatralnej należą dzieci z klas II, III, VI, obecnie liczy 17 uczestników,
próby odbywają się raz w tygodniu.
Oprócz pracy nad tekstem młodzi aktorzy sami wykonują elementy scenografii, rekwizyty i stroje.
Od 2003 r. działalność teatrzyku została rozwinięta,
uczestniczył w Wojewódzkim przeglądzie teatrów dziecięcych i młodzieżowych,
gdzie uzyskał wyróżnienie za szczególne opracowanie sztuki ekologicznej
"Dwa słówka na temat zdrówka". Teatrzyk prezentuje swój dorobek przy publiczności szkolnej,
a także dość często wyjeżdża na specjalne zaproszenie.
W tej chwili teatrzyk pracuje nad baśnią "Calineczka" i przygotowuje się do następnego przeglądu,
który prawdopodobnie odbędzie się na przełomie marzec-kwiecień.
Opiekunem teatrzyku jest dyr. Ośrodka Katarzyna Mazurek-Nizioł.
Koła plastyczne:
"Promyczki" istnieje od roku 2002
"Słoneczka" istnieje od roku 2000
"Plastusie" istnieje od roku 1999
Klasa I-II istnieje od roku 2004
Na zajęciach dzieci wykonują prace plastyczne w różnych technikach:
akwarela, pastela sucha, tłusta, collage, witraż.
Oprócz typowych prac plastycznych dzieci robią dekoracje okolicznościowe
np. 8 marca, "Cztery pory roku", "Boże Narodzenie",
"Wielkanoc", "3 Maj", 11 listopada itp.
Zajęcia są realizowane dwa razy w tygodniu.
Raz na miesiąc realizowane są wystawy prac plastycznych w GOK-u,
Bibliotece Gminnej, Filii Bibliotecznej w Udryczach i sali konferencyjnej Urzędu Gminy.
Obecnie do kół należy 53 uczestników.
Zespół Pieśni i Tańca "Namysłowiaczek"
Zespół tańca ludowego "NAMYSŁOWIACZEK" powstał w kwietniu 2001 r.
przy Szkole Podstawowej w Wierzbie.
Początki były bardzo trudne, ale silna motywacja pani Ali Bochniak,
która jest choreografem zespołu doprowadziły do urzeczywistnienia dawno powstałych pomysłów.
Wójt oraz Zarząd Gminy w Starym Zamościu udzielili poparcia w tworzeniu zespołu,
a Dyrekcja i nauczyciele Szkoły Podstawowej pomogli w zebraniu chętnych dzieci do zespołu.
Dzieci zgłaszały się bardzo licznie jednak, jak można było się spodziewać,
od początku największą barierą były środki finansowe.
Na prowadzenie zespołu środki finansowe zdobywamy z budżetu Gminy Stary Zamość oraz sponsorów.
W tym roku staramy się o dofinansowanie do działalności zespołu w różnych fundacjach.
Istnienie Zespołu, który powstał jako coś nowego nie byłoby możliwe bez zaangażowania rodziców,
którzy od początku bardzo chętnie uczestniczą we wszystkich spotkaniach,
pomagają w kompletowaniu strojów i dofinansowują działalność zespołu.
Zespól od początku działa bardzo prężnie. Pierwszy występ odbył się już 1 czerwca 2001 r.
z okazji Dnia Dziecka, następne występy były już występami gościnnymi:
Zwierzyńcu z okazji Dnia Krwiodawstwa, w Sitnie w czasie trwania Wystawy Hodowlanej.
Zespół cały czas się rozwija, na początku zespół liczył 20 dzieci, które tańczyły krakowiaka.
Obecnie Zespół liczy 55 dzieci. Dzieci tańczą w III grupach wiekowych cztery tańce:
polonez, krakowiak, mazur, tańce śląskie i przy śpiewki ludowe.
Bardzo nas cieszy duże zainteresowanie ze strony władz gminnych,
które widzą potrzebę istnienia tego zespołu, rozwijania i podtrzymywania tradycji ludowych
wśród dzieci i młodzieży.
Jest to bardzo dobry sposób na zapoznanie dzieci z bogatą historią naszego regionu.
Zajęcia rytmiczne dla dzieci
W GOK prowadzone są zajęcia rytmiczne dla dzieci w wieku 4-7 lat
Uczestnicy rozwijają swoje umiejętności rytmiczne, taneczne, i słuchowe.
Tańczą już krótkie układy taneczne.
Biorą udział w występach lokalnych, pokazując swój dziecinny dorobek artystyczny.
Zajęcia prowadzone są przez instruktora ds. tańca Alę Bochniak.
Dziecięcy zespół instrumentalno-wokalny
Istnieje od 1 maja 2004 r. w skład zespołu wchodzi 7 osób.
Zespół miał okazję prezentować się w II Powiatowym Festiwalu Piosenki Dziecięcej i Młodzieżowej
w Szczebrzeszynie, a także w XII Festiwalu Piosenki Dziecięcej i Młodzieżowej w Zamościu.
Zespoły Śpiewacze
Przy Ośrodku Kultury w Starym Zamościu działają dwa Zespoły Śpiewacze.
Pierwszym zespołem są "Udryczanki" z Udrycz. Przewodniczącą zespołu jest Pani Teresa Ziemian
i sprawuje tę funkcję ponad 15 lat.
Zespół "Udryczanki" liczy 16 członkiń. Przewodnicząca współpracuje z władzami gminy
w zakresie wspierania działalności Zespołu Śpiewaczego.
Przewodnicząca Zespołu jest osobą odpowiedzialną za przygotowanie repertuaru.
Dla potrzeb Zespołu "Udryczanki"- GOK Zatrudnia na umowę zlecenie akompaniatora,
który współpracuje z Zespołem.
Zespół "Udryczanki" pielęgnuje tradycje kultury ludowej miejscowego środowiska, prezentuje gminę
Stary Zamość na koncertach
i wyjazdach na terenie całego województwa. Zespół Śpiewaczy "Udryczanki" w roku 2005
obchodzić będzie 60-tą rocznice powstania.
W roku bieżącym Zespół dwukrotnie prezentował swój dorobek artystyczny na
Konferencjach Odnowy Wsi i Kultury w Lublinie oświetniając swoim repertuarem uroczystość.
Drugim zespołem działającym przy GOK są "Krośnianki" z Krasnego.
Przewodniczącą Zespołu jest Pani Wiesława Jagiełło.
Zespół "Krośnianki" istnieje już ponad 38 lat i w chwili obecnej liczy 10 członkiń.
Zespół Śpiewaczy "Krośnianki" prezentuje gminę na przeglądach, koncertach,
imprezach okolicznościowych ( dożynki gminne, powiatowe, diecezjalne, wojewódzkie)
Prace obydwu Zespołów są koordynowane i wspierane przez Gminny Ośrodek Kultury.
Walory turystyczne
Ponad 50% powierzchni gminy położone jest na terenie Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego. Brak uciążliwych dla środowiska zakładów przemysłowych. Projektowany rezerwat przyrody w lesie Pańska Dolina obok oznakowanej ścieżki turystycznej, porośnięty buczyną karpacką, modrzewiem, świerkiem, sosną stanowi ostoję dzikiej zwierzyny typowej dla regionu. W odległości 10 km na zachód od Starego Zamościa znajduje się zalew w Nieliszu, który w niedalekiej przyszłości będzie ważnym ośrodkiem wypoczynkowym w regionie.
Historia
Pierwsze wzmianki o Starym Zamościu, początkowo występującym pod nazwą Zamoście pochodzą z 1429 roku. Od 1443 roku do XIX w. władany przez ród Zamojskich. Kiedy kanclerz wielki koronny Jan Zamojski założył 1580 roku miasto Zamość, wieś nazwana została Starym Zamościem. Przez Stary Zamość przebiega istniejący do dzisiaj trakt, oznakowany starymi murowanymi kapliczkami, przez który przejeżdżał Kmicic w drodze do Zamościa (opis w "Potopie" H. Sienkiewicza). Obecnie nazywany Gościńcem Kmicica.
W Starym Zamościu znajduje się zabytkowy murowany kościół z XVI wieku, poproboszczowski folwark należący w drugiej połowie XIX wieku do Tichowiczów, a w Udryczach dworek szlachecki z XIX wieku wraz z parkiem, gdzie mieści się obecnie szkoła podstawowa.
Miejscowość Stary Zamość leży przy szosie prowadzącej z Lublina do Zamościa, nad strumykiem stanowiącym dopływ Łabuńki. Stary Zamość istnieje już od 1429r. Odległość dzieląca Stary Zamość od miasta Zamościa wynosi 14 kilometrów, a od Lublina 74 kilometry.
Miejscowość ta w drugiej połowie XIX w. miała dwie nazwy, Stary Zamość Ordynacki i Stary Zamość Kościelny; wynikało to stąd, że część mieszkańców była zmuszona odrabiać pańszczyznę w folwarku ordynackim, część zaś w folwarku kościelnym.
Na początku wsi od strony zachodniej stoi kościół parafialny. Większość mieszkańców Starego Zamościa i okolic jest wyznania rzymsko-katolickiego. Przez miejscowość biegła obsadzona drzewami droga zwana Kmicicowym Gościńcem. Położenie ekonomiczne miejscowości było bardzo dobre, a to dzięki położeniu obok skrzyżowania dróg wiodących do Krasnegostawu i Lublina, Zamościa, gromady Skierbieszów i gromady Nielisz. Ze względu na tak dogodne położenie ekonomiczne władze carskie skupiły tu niezbędne urzędy obsługujące ludność miejscową i okoliczną. W ten sposób powstała gmina Stary Zamość, uruchomiono też na miejscu sąd do spraw administracyjnych i działów majątkowych, pocztę i szkołę rosyjską.
W niedługim czasie po zniesieniu pańszczyzny rząd rosyjski wydał polecenie pomiaru gruntów i sporządzenie dokładnego planu posiadłości ziemskich. Następnie wydano ustawę, która głosiła, że ziemia znajdująca się w rękach chłopów staje się ich własnością. W związku z pomiarami, planami i rejestracjami pomiarowymi zaprowadzono księgę wieczystą, zwaną Tabelą. Każdej osadzie uwidocznionej w Tabeli przyznano prawo korzystania z lasów i pastwisk. Włościanin mógł wybierać z lasów ordynacji zamojskiej drzewo opałowe i sosnę budulcową w ściśle określonych ilościach. Dniami wyjazdu do lasu, zwanymi "ugajne", były środy i piątki każdego tygodnia. Ponadto każdy włościanin pasł swój inwentarz w lesie ordynackim codziennie od wiosny do jesieni. W latach 1863-1914 w ordynacji zamojskiej ściśle przestrzeganego zawartych w Tabeli uprawnień chłopów. Każdego roku włościanie otrzymywali asygnaty uprawniające ich do pobierania należności serwitutowych. Wieś zaczęła życie wolne od pracy pańszczyźnianej. Chłopi, których "ukaz" carski nie zastał w posiadaniu ziemi, pozostali bezrolni. Zgłaszali się oni do pracy w folwarku za umówionym wynagrodzeniem w stosunku rocznym.
Około roku 1898 na wieś zaczęła docierać gazeta "Zorza", którą włościanie czytali z dużym zainteresowaniem. Później pojawiły się dwie inne gazety. Były to "Zaranie" i "Gazeta Świąteczna". Zamieszczane na łamach tych gazet artykuły wyrażały dwa odrębne poglądy na sprawy chłopów. Potem przybyły jeszcze trzy czasopisma: "Posiew", "Polak", "Głos Ludu". "Zaranie" pozyskało sobie we wsi najwięcej czytelników i prenumeratorów. W 1904 roku prasa podała wiadomość o wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej. Wprawdzie pod zaborem rosyjskim nie było powszechnej mobilizacji, to jednak w czynnej armii rosyjskiej służyli także Polacy. Wielu z nich nie powróciło do kraju.
1914
Została ogłoszona powszechna mobilizacja. Do wojska powołano nawet rezerwistów do 42 lat. Z powiatów Zamość, Hrubieszów i Krasnystaw rezerwistów powołano do Chełma i Kobrynia, gdzie wydano im umundurowanie i broń i wcielono do kompanii 10 Pułku Atamańskiego, który wchodził w skład 26 Korpusu Armii Rosyjskiej. Mobilizacją objęto także utrzymywane konie. Wszystko to spowodowało, że w rolnictwie zabrakło do pracy ludzi i siły pociągowej.
Zaczęła się wojna rosyjsko-austriacka. Walczące armie rozciągnęły swoje fronty wzdłuż Bugu i Sanu. W Starym Zamościu w czasie walk spaliło się wiele zabudowań. Ludność chroniła się w pobliskich lasach. Jesienią 1914 roku wojska austriackie cofnęły się do Karpat. W połowie lata 1915r. ofensywa austriacka nabrała rozmachu. Do wsi Stary Zamość przybył konny oddział Dońskich Kozaków w celu ewakuowania ludności. Po zakończeniu ewakuacji wieś została spalona. Część mieszkańców wyjechało w głąb Rosji, część ukryła się w lasach. Z chwilą nadejścia wojsk austriackich, ludzie wrócili do wsi, by w trudnych warunkach zakończyć spóźnione żniwa. Niektórzy z gospodarzy zdążyli nawet przed zimą odbudować domy i częściowo budynki gospodarcze.
Na początku wojny - we wrześniu i październiku 1939 roku nastąpiła całkowita dezorientacja miejscowej ludności. Najpierw teren gminy zajęli Niemcy, po ich wycofaniu się przyszła Armia Czerwona, która po dość krótkim czasie wycofała się za Bug. Po odejściu Armii Czerwonej znowu przyszli Niemcy. Gmina Stary Zamość znalazła się na terenie Generalnej Guberni, która miała zostać całkowicie skolonizowana. W listopadzie 1941 roku rozpoczęła się akcja wysiedlenia gminy. A więc mieszkańcy Starego Zamościa, Wierzby, Chomęcisk Dużych, Chomęcisk Małych, Krasnego, Majdanu Sitanieckiego, Wisłowca, Udrycz przeżyli tragedię wysiedlenia. Gospodarstwa po wysiedlonych Polakach wraz z inwentarzem obejmowali volksdeutsche. Okupant wraz z policją ukraińską urządzał łapanki na ludzi, których wysłano na roboty w głąb Niemiec. Aresztowano wielu nauczycieli z terenu gminy. Rozwija się ruch oporu. W odpowiedzi na działalność partyzancką Niemcy w styczniu 1943 roku spacyfikowali wieś Wierzba rozstrzeliwując 30 osób. (Tablica pamiątkowa w kościele w Starym Zamościu, pomnik we wsi Wierzba). Bilans strat gminy w czasie wojny to około 300 zabitych i zamordowanych, rozgrabiony inwentarz żywy i martwy, zniszczone i spalone budynki.
W sierpniu 1944 roku odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Gminy w wolnej Polsce.
Pierwszym powojennym wójtem wybranym w jawnym głosowaniu został Andrzej Kardasz. Rozpoczęto parcelację folwarków, ziemię przydzielono chłopom bezrolnym i małorolnym. W 1951 roku zniesiono urząd wójta na rzecz Naczelnika Gminy, podległemu bezpośrednio władzom państwowym. W tym czasie inwestycje gminne zależne były przede od przychylności władz zwierzchnich. Kontynuowano budowę dróg np. do Majdanu Sitanieckiego, Udrycz, Chomęcisk Dużych, Wisłowca, Podstarego Zamościa, Wierzby. Rozpoczęto budowę sieci wodociągowych.
Rok 1989 przyniósł zmianę ustroju Polski. Na czele gmin znowu stanęli wójtowie wybierani w demokratycznych wyborach. Teren gminy Stary Zamość stał się wielkim placem budowy. Od podstaw wybudowano sieć telefoniczną we wszystkich miejscowościach, wybudowana sieć gazowa objęła 95% miejscowości gminy, dokończono budowę sieci wodociągowej doprowadzając wodę do Chomęcisk Małych, Chomęcisk Dużych, Starego Zamościa, Podstarego Zamościa, Majdanu Sitanieckiego. Obecnie cały teren gminy objęty jest siecią wodociągową. Wybudowano bądź wyremontowano wiele odcinków dróg utwardzonych, dzięki czemu każda miejscowość ma dogodne płączenie drogą utwardzoną z siedzibą Urzędu Gminy i drogą krajową Lublin - Zamość. Dokonano remontów wielu szkół w tym bardzo gruntownych np. szkoły w Wierzbie gdzie między innymi wymieniono 75 letnie drewniane stropy na żelbetonowe. W roku 2000 rozpoczęto dużą jak na warunki gminy Stary Zamość inwestycję oświatową - budowę gimnazjum. W roku 2004 budowę ukończono. Koszt budowy i wyposażenia 3 kondygnacyjnego budynku, w którym znajduje się 12 klasopracowni i hala sportowa, wyniósł 4,6 mln zł.
Reklama
O Nas, Nasza Oferta, Kontakt, Współpraca © E-lublin.pl
Wykonanie: PHU Sebastian Woliński