Powiaty Województwo Lubelskie. Powiaty Lublelskie, powiaty. www.e-lublin.pl

Powiat zamojski -> Gmina Sułów

Kliknij na gmine, aby otrzymać szczegółowe informacje.

Województwo Lubelskie - Powiat zamojski - Gmina Sułów

Dane podstawowe

Gmina Sułów to gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie zamojskim.
Siedziba gminy to Sułów.
Według danych z 30 czerwca 2004, gminę zamieszkiwało 5206 osób.

Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002, gmina Sułów ma obszar 93,48 km², w tym:

użytki rolne: 86%
użytki leśne: 6%

Gmina stanowi 4,99% powierzchni powiatu.

Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	5206	100	2711	52,1	2495	47,9
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	55,7		29		26,7

Informacje ogólne
Władze samorządowe
Charakterystyka
Walory turystyczne
Historia

Władze samorządowe

Urząd Gminy Sułów
22 – 448 Sułów
tel. (084) 682 62 02
fax. (084) 682 62 27

Charakterystyka

Gmina Sułów bezpośrednio graniczy z powiatem krasnostawskim oraz biłgorajskim. Leży także w sąsiedztwie Roztoczańskiego Parku Narodowego i części Szczebrzeszyńskiego Parku Krajobrazowego. Obszar gminy Sułów wchodzi w skład krainy fizjograficznej Padołu Zamojskiego. Mały fragment południowo. – zachodniej części gminy Sułów wchodzi w skład Roztocza Zachodniego. Dla terenu Roztocza Zachodniego typowa jest rzeźba lessowa – duże rozcięcia erozyjne (jary i wąwozy wydrążone w lesie). Wysokości względne sięgają rzędu 70 m, teren jest falisty o spadkach od 6% do 10%.

Powierzchnia całej gminy wynosi 9348 ha, powierzchnia lasów i gruntów leśnych ogółem wynosi 296,66 ha, co stanowi 4,2% ogólnej powierzchni całej gminy. Powierzchnia użytków rolnych ogółem wynosi 7133,99 ha, stanowią one 76,31% ogólnej powierzchni gminy. Pozostałe grunty i nieużytki ogółem wynoszą 393,58 ha, czyli 5,5% ogólnej powierzchni gminy. Lasy zajmują powierzchnię 585 ha, co stanowi zaledwie 6,25% ogólnej powierzchni gminy i jest niewielka w porównaniu z powiatem zamojskim, w którym lasy stanowią 20,42% ogólnej powierzchni. Zwarte kompleksy znajdują się w pn. –wsch. części gminy (część stanowią lasy podmokłe) i kompleks mniejszy na terenie, pd.– zach. Są to lasy mieszane z dużym udziałem drzew liściastych, które są własnością rolników indywidualnych. Z uwagi na pełnienie funkcji glebo i wodochronnych lasy należy uznać za bezwzględnie chronione przed zmianą użytkowania na nieleśną. Warto wspomnieć również o występujących stanowiskach żołny w miejscowości Sąsiadka oraz stanowisku orlika krzykliwego na południe od miejscowości Sąsiadka.

Pod względem geomorfologicznym obszar gminy Sułów zaliczany jest do Wyżyny Lubelskiej i Roztocza. Gmina w większości znajduje się w granicach mezoregionu Padołu Zamojskiego, tylko jej płd. – zach. Część położona jest w mezoregionie Roztocza Zachodniego. W gminie występują gleby lessowe, spośród których decydującą rolę odgrywają gleby brunatno ziemne (brunatne właściwe i wyługowane). Obok gleb brunatno ziemnych występują rędziny i czarnoziemy. Czarnoziemy wytworzone z lessów występują w rejonie Koloni Sułów i Rozłop. Na terenie gminy Sułów znajduje się dość dużo zabytków o znaczeniu historycznym. Warto zaznaczyć iż wszystkie zabytki objęte są ochroną konserwatorską i są to budynki, cmentarze, krzyże, drogi jak i zieleń.

Walory turystyczne

Gmina Sułów odznacza się cennymi walorami przyrodniczymi, bogactwem dziedzictwa kulturowego oraz przyjaznym nastawieniem tutejszych mieszkańców do wszystkich turystów.

Gmina Sułów położona na Zachodnim Roztoczu w dolinie rzek Por i Wieprz stwarza dla turystów możliwości obcowania z pięknem natury. Różnorodność przyrody oraz duże kompleksy leśne sąsiadujące z Roztoczańskim Parkiem Narodowym i Szczebrzeszyńskim Parkiem Krajobrazowym stwarzają swoisty mikroklimat, a ekologicznie czyste tereny przyczyniają się do produkcji zdrowej żywności.

Zalew "Nielisz".
Doskonałym miejscem do wypoczynku, rekreacji i uprawiania sportów wodnych jest znajdujący się częściowo na terenie gminy zbiornik wodny „Nielisz”, którego lustro wody zajmuje obszar 950 ha, co klasyfikuje go na 1 miejscu po wschodniej stronie kraju i 11 miejscu w Polsce pod względem wielkości. Stare dorzecze rzek Por i Wieprz, na którym powstał zalew obfituje wieloma gatunkami ryb, stwarzając dla wędkarzy swoisty raj. Otoczony iglastymi lasami tworzy niepowtarzalny krajobraz oraz doskonałe warunki wypoczynku.

Grodzisko.
Grodzisko, wchodzące w skład dawnych Grodów Czerwieńskich, zlokalizowane w miejscowości Sąsiadka. Dzięki długoletnim, badaniom archeologicznym gród w Sąsiadce jest jednym z najdokładniej przebadanym grodziskiem w Małopolsce. Badania na tym stanowisku rozpoczęto jeszcze w 1936 roku przez W. Antonowicza i Z. Wartołowską. Zostaly one przerwane na okres II wojny światowej i wznowione w latach 1946 – 1957 przez Z. Wartołowską. Każdy dzień badań przynosił niezwykłe wyniki, które pozwoliły, w oparciu o źródła pisane, odtworzyć historię grodu, ustalić jego rozplanowanie, funkcję i ukazać życie dawnych mieszkańców grodu Sutiejsk.

Na terenie gródka znajdował się dom, zapewne rezydencja ksiecia – feudała. Był tam także dwuizbowy czworoboczny budynek mieszkalny z piecem, a na podgrodziu półziemiankowe domy o konstrukcji zrębowej o regularnym układzie zabudowy. W pobliżu pieców odkryto żarna i jamy zasobowe na zboże i inne produkty rolne, studnię 16 metrową o średnicy 8 m oraz dwa piece wolnostojące. Na grodzie znaleziono wiele cennych dla nauki przedmiotów świadczących o zainteresowaniach, możliwościach, poziomie jego mieszkańców. Należą do nich: narzędzia do obróbki drzewa i wyrobu beczek, pisanki gliniane – ozdobione żółtą emalią, typu kijowskiego, zdobione naczynia gliniane, elementy uzbrojenia – miecze, umbro tarczy, ostrogi, fragmenty przedmiotów codziennego użytku, naczyń, biżuterii.

Gród Sutiejsk miał znaczenie zarówno polityczne, obronne, jak i handlowe. Jak wykazały pisane źródła arabskie z X wieku gród ten znany był kupcom arabskim, a wymienienie go jako miasta, w tych źródłach, zwraca uwagę na rozwój gospodarczy i społeczny grodu wzniesionego wyłącznie dla obrony granic państwa.

Klemensów - Park.
Urokliwym zakątkiem naszej gminy jest zespół pałacowo – parkowy Zamoyskich w Klemensowie. W latach 1744 – 1746 na gruntach zmienionych z franciszkanami zamojskimi Tomasz Antoni Zamoyski, na życzenie swojej żony Anieli Teresy z Michowskich, wybudował późnobarokowy, jednopiętrowy murowany pałac. Pałac ten został wkrótce przeznaczony dla ich syna Klemensa (1747 – 1767), żonatego z Konstancją z Czartoryskich. Według najnowszych badań autorem projektu pałacu był Jan Andrezj Bem, z którym wsp0ółpracował Jerzy de Kawe oraz fundator Tomasz Antoni Zamoyski. Pracami budowlanymi kierował Jan Columbani. Prace wykończeniowe przy pałacu trwały niemal do końca XVIII wieku. Jednocześnie z pałacem rozpoczęto urządzanie ogrodu. W 1801 roku, po objęciu Ordynacji przez Stanisława Zamoyskiego, przebudowano pałac pod kierunkiem Henryka Ittara. W latach 1810 – 1813 wybudowano oranżerię, rozpoczęto przedłużanie pawilonów z frontu, nadbudowano drugie piętro oraz ogrodzono park murem. W latach 30 – zakończono przekształcanie ogrodu wokół pałacu na park krajobrazowy. Na terenie parku powstało wówczas szereg zabudowań: dom ogrodnika, a na zachodnim skraju parku karczma i młyn. W 1842 roku w Klemensowie powstała szkoła ogrodnicza, prowadzona przez wieloletniego ogrodnika Sierugowskiego. Szkoła przestała istnieć w 1857 roku, kiedy park przekazano w dzierżawę Sierugowskiemu na 12 lat.

Pałac w Klemensowie

Zamoyscy mieszkali w Klemensowie do roku 1941, kiedy Niemcy przejęli pałac i urządzili tu szpital i zamknięty obiekt wypoczynkowy. W 1944 roku w pałacu urządzono Dom Dziecka prowadzony do 1966 roku przez Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek. Później utworzono w części pałacu Państwowy Dom Pomocy Społecznej dla Dorosłych.

Osada pałacowa w 1921 roku liczyła 8 domów mieszkalnych i 153 mieszkańców, wyłącznie Polaków. Po II Wojnie Światowej przy kaplicy pałacowej p.w. Najświętszego serca Pana Jezusa zaczęto tworzyć punkt duszpasterski. W 1974 roku powstał tutaj samodzielny ośrodek duszpasterski przekształcony wkrótce w parafię rzymskokatolicką.

Na urok tego miejsca składają się dawne rezydencje Zamoyskich, zabytkowe budynki z XVIII w. (elektrownia wodna i młyn wodny), park w stylu angielskim (300 gatunków drzew), las, łąki, rzeka.

Historia

Siedziba gminy, położona w środkowej części gminy, nagi rzeką Por, na pograniczu Roztocza i Padołu Zamojskiego. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1390 (M. Stworzyński 1834, s. 62). W 1394 roku Dymitr z Goraja przeznaczył wieś na uposażenie plebana nowo utworzonej parafii w Szcze-brzeszynie. Sułów liczył wówczas 343 morgi pola ornego czyli ok. 7 łanów (M. Stankowa 1975, s. 22). Według rejestru poborowego w 1564 roku było tu 7 i 1/2 lana użytków, 4 zagrodników z ziemią i 2 komorników (A. Jabłonowski 1902, s. 201). W 1593 roku kanclerz Jan Zamoyski pozwolił plebanowi ks. Sebastianowi Kickiemu na wydzierżawienie Sułowa i Sułówka na trzy lata (A. Tar-nawski 1935, s. 391). Wieś pozostawała na uposażeniu plebanów szczebrzeskich do roku 1865. Spis z 1827 roku notował wieś w powiecie zamojskim i parafii Szczebrzeszyn. Liczyła wówczas 37 domów i 252 mieszkańców (Tabella...., t. II, s. 210).

Według spisu z 1921 roku wieś liczyła 90 domów i 541 mieszkańców, w tym l Ukrainiec i 20 Żydów, natomiast kolonia liczyła 27 domów 155 mieszkańców, w tym 3 Żydów (Skorowidz....t. IV, s. 127). W 1929 roku wybuchł pożar w Sułowie, który strawił 40 budynków (M. Skiba 1996,s.ll7).

10 lipca 1943 roku wieś została przez Niemców wysiedlona (W. Bondyra 1993, s. 108). W październiku 1943 roku żandarmeria i policji niemiecka rozstrzelały tu 46 Żydów ze Szczebrzeszyna (Biuletyn GKBZHwP, t. IX, s. 253).

W 1982 roku wybudowano w Sułowie murowaną kaplicę p.w. bł. Czesława Wyznawcy, którą 29 sierpnia 1982 roku poświęcił biskup Bolesław Pylak. Kaplica ta należy do rzymskokatolickiej parafii w Tworyczowie (M. Zahajkiewicz 1985, 304-305). Według spisu z 1921 roku wieś liczyła 45 domów i 253 mieszkańców, w tym 2 Ukraińców (Skorowidz...., t. IV, s. 127).

Polecamy strony

E-Podlasie

NowaNET

RK Niedziałek

Black Red White

www.e-lublin.pl - informacje miejskie i wojewódzkie, kultura, rozrywka, katalog gospodarczy firm: motoryzacja, medycyna, nieruchomiości, budowlana.